Hoe is poëzie opgebouwd?

Wat is poëzie? Het is een vraag die jaarlijks terugkomt bij verschillende studenten van de middelbare school of hogeschool. Poëzie klinkt als een vreemd en ingewikkeld woord maar eigenlijk hebben we er van jongs af aan al mee te maken. Weet u bijvoorbeeld nog dat u werd voorgelezen door uw moeder of vader? Dit waren vaak kleine en simpele teksten in de vorm van gedichten en plaatjes. Onder de term poëzie verstaan we literatuur die is opgebouwd uit versregels. Poëzie is al jaren oud en zou nog vele jaren mee gaan. Het is een dynamische vorm en de opbouw van poëzie varieert erg. Bent u benieuwd wat poëzie exact inhoudt en waar poëzie uit is opgebouwd? Week van de Poëzie legt het u uit in deze blog!

Alles over de opbouw van poëzie

Zoals gezegd, is poëzie een vorm van literatuur opgebouwd uit versregels. Eigenlijk is poëzie de verzamelnaam voor alle soorten gedichten. Men denkt vaak dat poëzie alleen is opgebouwd uit rijm, dit is niet het geval. Er zijn namelijk meerdere manieren om de tekst van poëzie zo mooi mogelijk te maken. Zo kan de schrijver gebruik maken van metrum, lengte van de regels, strofes, de opmaak, herhalingen, beeldspraak en stijlfiguren.

Het belangrijkste en meest herkenbare aspect in poëzie is rijm. Rijm is de herhaling van klanken. Dit is onder te verdelen in beginrijm, halfrijm en volrijm. Meestal wordt hier een herhaling van klank aan het eind van de regel mee bedoelt, dit is eindrijm en volrijm. Dit zijn woorden zoals kip-lip en niet-ziet. Beginrijm is een begrip die beter bekend staat als alliteratie. Hier beginnen de beklemde lettergrepen met dezelfde medeklinker, bijvoorbeeld: Liesje leerde Lotje lopen langs de lange Lindelaan. Tot slot is er halfrijm, hierbij rijmen alleen de klinkers. Bijvoorbeeld: mast-mist en vlug-veilig.

Metrum in een tekst is de combinatie van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen. In het hele gedicht wordt op dezelfde wijze een zin opgebouwd, waardoor de tekst makkelijk leesbaar is en een structuur krijgt.

De lengte van regels kan erg verschillen. Zo zijn er gedichten die uit één woord bestaan en gedichten die uit tientallen of honderden bladzijden bestaan. De gemiddelde lengte van een gedicht uit een dichtbundel of poëzietijdschrift is niet langer dan één bladzijde.

Een strofe in poëzie kan vergeleken worden met een alinea in een tekst. Het is een geschreven gedachte die vaker terug komt in de tekst.

Voor poëzie is er geen vaste opmaak. Wel zien we vaak veel witregels terugkomen tussen de blokken versregels. Er is een overzichtelijk structuur waardoor de poëzie makkelijk te lezen is voor iedereen.

Herhaling wordt gebruikt in poëzie om extra nadruk te geven op een bepaald woord. Vaak wordt een sterk woord één of twee keer herhaald. Bijvoorbeeld: ‘O als ik dood zal, dood zal zijn’. Een speciale vorm van herhaling is parallelisme. Hier zijn opeenvolgende zinnen opgebouwd op dezelfde wijze om nog sterker nadruk te leggen. Het eerste of de eerste twee woorden worden een aantal versregels lang opnieuw gebruikt.

Een ander stijlfiguur is beeldspraak. Hierbij wordt er een doelbewuste associatie meegegeven aan een woord of woordcombinatie die niet letterlijk opgevat kan worden. Bijvoorbeeld: ‘Mijn zoon is sneller dan een bliksemschicht’’.

De kunst van literatuur

Onder de term poëzie verstaan we literatuur die is opgebouwd uit versregels. Poëzie is een verzamelbegrip voor alle soorten berichten. Een schrijver van poëzie kan gebruik maken van verschillende aspecten. Rijm, metrum, lengte van de regels, strofes, de opmaak, herhalingen en beeldspraak zijn belangrijke aspecten. U weet nu alles van de opbouw van poëzie en kan zelf aan de slag met het schrijven of begrijpen van poëzie teksten!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *